ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ МИНИСТРЛІГІНІҢ «ҚОҒАМДЫҚ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ҰЛТТЫҚ ОРТАЛЫҒЫ» ШАРУАШЫЛЫҚ ЖҮРГІЗУ ҚҰҚЫҒЫНДАҒЫ РЕСПУБЛИКАЛЫҚ МЕМЛЕКЕТТІК КӘСІПОРНЫНЫҢ «САНИТАРИЯЛЫҚ-ЭПИДЕМИОЛОГИЯЛЫҚ САРАПТАМА ЖӘНЕ МОНИТОРИНГ ҒЫЛЫМИ-ПРАКТИКАЛЫҚ ОРТАЛЫҒЫ» ФИЛИАЛЫ

Қазақстанда вакцинация сұрақтары, оның ішінде менингококк инфекциясының алдын алуына арналған тегін қауырыт желі:  88000-700-830 аптаның 7 күні бойына сағат 8.00 - ден 24.00 дейін жұмыс жасайды. 

Видеоматериалы

  • Слайд 1
  • Слайд - 2

Без категории

   Республика аумағында кене энцефалиті мен кене  боррелиозы (Лайм ауруы) сияқты кене инфекцияларының берілу кезеңі келе жатыр. Бұл инфекцияларда, кейбір ортақ сипатына (таралу аймағы, бір таратушы) қарамастан, айрықша клиникалық және эпидемиологиялық сипаттамалары болады.

  Қазақстанда кене энцефалитінің дәстүрлі таралу аумақтары Алматы, Шығыс Қазақстан облыстары, Алматы қ. төңірегі және соңғы жылдары - Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстары (белгілі бір аудандар) болып табылады.

  Кене боррелиозымен сырқаттанушылық, негізінен, Алматы және Шығыс Қазақстан облыстарының аумағында кездеседі. Кене энцефалитінің әлеуметтік және медициналық жағынан айтарлықтай маңызы бар.

   Кене  энцефалиті – бұл жұқпалы, табиғи-ошақты,  вирусты ауру, негізінен орталық жүйке жүйесін зақымдайды, өте ауыр өтеді, мүгедектікке және өлімге әкелуі мүмкін.

  Кене энцефалитінің инкубациялық кезеңі  3 күннен 21-30 күнге дейін созылады, орташа есеппен 7-10 күнге созылады. Негізгі берілу жолы - трансмиссивті, яғни иксод кенелері шаққаннан болуы мүмкін, бірақ қоздырғыш ешкінің (сиырдың) шикі сүті арқылы берілуі мүмкін, сонымен қатар ауру жұқтырған кенелермен жанасқан кезде терідегі микротравма (шырышты) арқылы берілуі де мүмкін. Ауру қоздырғышы -  кене энцефалитінің вирусы.

  Кене  боррелиозы - жұқпалы, табиғи-ошақты, бактериялық ауру. Оның белгілері ауқымдылығымен сипатталады, олардың ішіндегі ең танымалы -  ауыспалы сақина тәрізді эритема. Кене боррелиозы кезінде әртүрлі ағзалар мен жүйелер зақымданады: тері, жүйке жүйесі, жүрек және буындар. Ауруды ертерек анықтаған жағдайда және дұрыс ем алған кезде антибиотиктердің көмегімен көбінесе жазылып кетеді. Уақытылы диагностика мен ем алмаса,  емделуі қиын созылмалы ауруға өтіп кетеді. Ауру  қоздырғышы (боррелилер) иксод кенелерінің шағуы арқылы беріледі. Кене боррелиозы кезінде инкубациялық кезең 3 - 32 күнді құрайды.    

  Республиа аумағында кенелердің белсенділік кезеңі, табиғат-климат жағдайларына байланысты, наурыз-сәуірден  маусымға (маусымды қосқанда) дейін, республиканың шығысы мен солтүстігінде тамыз - қыркүйекке дейін байқалады. Кене энцефалитімен және кене боррелиозымен сырқаттанушылықтың тіркелуі, негізінен мамыр-маусым айларына келеді, бұл таратушылар санының өршуіне байланысты болады.

  Кене энцефалитін және кене боррелиозын жұқтыруды болдырмау мақсатында кенелер мекендейтін жерлерге барған кезде алдын алу және қауіпсіз жүру шараларын сақтау керек. Бұл – арнайы киімдер мен кенелерді үркітетін құрал репелленттерді пайдалану. Егер күнделікті киетін киімді пайдаланатын болса, онда киім ашық түсті болып,  дененің ашық жерлерін жауып тұруы тиіс; бас киім міндетті түрде болу қажет.  Әр 15 минут сайын киген киімді кененің бар-жоқтығына көз жеткізетіндей тексеріп қадағалап отыру керек. Табиғат аясынан қайтқан кезде  кенелердің жануарларда бар-жоқтығын қадағалап, терген гүл шоқтарын қырағы тексерген жөн. 

   Кене энцефалитінің ерекше алдын алу шараларына вакцинация жатады, қазіргі кезде бұл ауруға қарсы жалғыз сенімді құрал – екпе жасату болып табылады. Қазақстанда жыл сайын кене энцефалитінің табиғи ошағының аумағына келуіне байланысты болатын тәуекел топтарына вакцинация жүргіледі. Вакцинаны салуды күздің соңына қарай бастау ұсынылады, бұл алғашқы егу, екіншісі бір айдан кейін, үшіншісі бір жылдан соң, сосын кейін қайта егу үш жыл ішінде салынады. Эндемиялық аумақта тұратын тұрғындарға да кенеге қарсы вакцина салу ұсынылады.

     Кене боррелиозының арнайы алдын алу шаралары жете зерттелмеген.

   Кене шаққаннан кейін белгіленген медициналық ұйымға қаралу қажет, онда зардап шеккендерге кенеге қарсы иммуноглобулинмен жедел профилактикалық ем жүргізеді, ал қарсы көрсетілім болған жағдайда кененің кене энцефалиті вирусымен жұқпалануына алдын ала зерттеу жүргізіледі. Препарат кене шаққан сәттен бастап алғашқы үш күн ішінде тиімді.

Алматы қаласының тұрғындарына арналған серопрофилактика пунктері:

1) Бостандық, Медеу аудандарының тұрғындары үшін - Орталық қалалық клиникалық ауруханасы (Жандосав көш, 6);

2) Алмалы ауданының тұрғындары үшін – Қалалық шұғыл-жедел көмек көрсету ауруханасы (Қазыбек би көш, 96);

3) Жетісу, Түрксіб  аудандарының тұрғындары үшін – 4-ші қалалық клиникалық ауруханасы (Папанин көш, 220);

4) Алатау, Әуезов, Наурызбай аудандарының тұрғындары үшін –  7-ші қалалық клиникалық ауруханасы (Қалқаман);

5)  15 жасқа дейінгі балалар үшін –  Балалар шұғыл медициналық жәрдем орталығы (Манас көш, 40).

 Басқа эндемиялық аумақтарда кене энцефалиті серопрофилактика пункттері ірі қалалық стационарлар, орталық аудандық ауруханалар базасында да ашылады.

   Медициналық көмекке жүгіну  мүмкіндігі болмаған жағдайда арнайы құралдарды, жіптерді т.б. пайдаланып, кенені өз бетінше алу қажет. Кенені    шығару үшін оған май тамызып, жалаң қолмен қозғауға рұқсат етілмейді.   Кене шаққан жерді дезинфекциялаушы құралмен өңдеу керек.

   Алматы қаласында кене энцефалиті вирусының түрлерін анықтап, кене энцефалиті қоздырғышын жұқтыруды айқындау үшін «Санэпидсараптама және мониторинг ҒПО-да» (Әуезов көш., 84) тел. 375 58 66, кенелерге зерттеу жүргізіледі.

Бүгін ҚР Парламенті Сенатындағы тыңдалымда отандық денсаулық сақтау саласына қатысты ең өзекті мәселелер мен проблемалар көтерілді. Бұл тыңдалымның жұмысына ҚР Денсаулық сақтау министрі Е.Біртанов, сонымен қатар  Қазақстанның әртүрлі облыстары мен өңірлеріндегі денсаулық сақтау саласының өкілдері, әртүрлі медициналық мекемелер мен ұйымдардың жетекші мамандары және басшылары, сондай-ақ денсаулық сақтау саласында жұмыс істейтін ҮЕҰ өкілдері қатысты.  ҚР Денсаулық сақтау министрі Е.Біртанов  аналитикалық баяндама жасады, бірқатар маңызды мәселелер мен проблемаларды шешудегі ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің негізгі жұмыс бағыттарын айқын көрсетіп берді. Сенат спикері Қасым-Жомарт Тоқаев кездесуді ашып, медициналық қызметтердің кепілдік берілген көлемі мен ақылы түрде көрсетілетін медициналық қызметтердің анық ара-жігін ажыратпағанның себебінен халық тарапынан бейресми төлемдердің өте жиі орын алатындығын атап өтті. Сенат спикері, бұл жағдайда медициналық қызметтердің тек бюджет есебінен ғана қаржыландырылатын міндетті минимумын қабылдау қажет болатындығын атап айтты.

СЭСжМҒПО қызметкерлері Жоғарғы Палата отырысының онлайн трансляциясы кезінде Парламент Сенатындағы тыңдалымға үлкен қызығушылық танытып, тыңдалымды назар салып, ұйып тыңдады. 

ҚР ДСМ «СЭСжМҒПО» ШЖҚ-ғы РМК (бұдан әрі - «СЭСжМҒПО») сцинтиляционды гамма-спектрометр «ПРОГРЕСС-ГАММА (СИЧ)» көмегімен спектрометриялық әдіс арқылы адам ағзасындағы (137Cs)  және жекелеген мүшелеріндегі (131I, 60Co, 137Cs, 54Mn, 51Cr) гамма-сәуле шығарушы нуклидтердің белсенділігін зертхана жағдайында анықтау және өлшеу мүмкіндіктерін ұсынады.  

«СЭСжМҒПО» аталған зерттеулерді мемлекеттік тапсырыс шеңберінде, сондай-ақ келісім-шарт негізінде жүзеге асырады.

СЭСжМҒПО-да Наурыз мейрамына арналған мерекелік салтанатты жиын өтті.

Жаңа жыл – әлемдегі қуанышқа толы ең ғажайып мерекелердің бірі. Жаңа жыл – жаңару, даму, ілгерілеу. Жаңа жыл – өткенге салауат айтып, болашақтан үміт күту.  Наурыз жер бетіндегі барлық тіршілік көзінің оянуы және жаңаруының, адам мен табиғат қарым-қатынасының үйлесімділігі мен тазалығының белгісі болып табылады

Наурыз мейрамы бейбітшілік пен келісімді, татулық пен ынтымақты бейнелейді. Бұл күні жайылатын мерекелік дастарханда адам ағзасына пайдалы  жеті дәмнен тұратын «Наурыз көженің» болуы міндетті. Наурыз көже – Ұлыстың ұлы күні жасалатын қасиетті ас. Оған тары, арпа, бидай, бұршақ, күріш сияқты жеті түрлі дән мен ақ қосылады. Түркі халықтарының ұғымында жеті саны қасиетті саналғандықтан, наурыз көжеге жеті түрлі дәм қосылады. Оған қоса, ол – тоқшылық пен ырыс құттың жоралғысы.

21 наурыз – күн мен түннің теңелу күні. Наурыз – жаңару мен тазару,  махаббат пен сұлулық мерекесі. Мерекеге орай ағаштар мен гүлдер отырғызады. Наурыз көктемнің келуін білдіреді.

Көктемгі мерекені тойлау жыл бойы үйге молшылық пен табыс әкеледі деп саналады. Бұл күні адамдар мерекелік киімдерін киіпбір-біріне қонаққа барады, келесі жылға аман-есен жетулерін тілеп, бір-бірімен көріседі.

Мереке қарсаңында Ғылыми-практикалық орталықтың қызметкерлері Наурыз мерекесін үлкен дайындықпен өткізді. Мерекелік дастарқан жайылып, қызметкерлер өз өнерлерін көрсетті. Ән айтып, би билеп көңілдерін көтерді. Қазылар алқасы мерекелік дастарқан жайып, өнерлерін көрсеткен қызметкерлерге оң бағасын берді.

ҚР ДСМ ҚДСК «Санитариялық – эпидемиологиялық сараптама және мониторинг ғылыми-практикалық орталығы» ШЖҚ-дағы РМК базасында 26 наурыздан бастап «Радиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге жауапты персоналды арнайы даярлау» тақырыбында оқу курсы өткізіліп жатыр.

Курс тыңдаушылары – «ҚР ҰҚК Академиясы» ММ, «Осстем Имплант» ЖШС, «Private Clinic Almaty» көп салалы медициналық орталығының мамандары.

Курстың оқу бағдарламасы радиациялық гигиенаның мынадай негізгі мәселелерін қамтиды: радиациялық қауіпсіздік саласындағы нормативтік-құқықтық актілер; иондаушы сәулелену көздері (бұдан әрі – ИСК); ИСК биологиялық әсері; медицинадағы радиациялық қауіпсіздік; қоршаған ортаның радиоактивті заттармен ластануы; жеке дозиметрлік бақылау; қоршаған орта мониторингі, оны бағалау; радиациялық қауіпсіздік саласындағы  әдістер, зертханалық бақылау; дозиметрлік бақылау (радон, гамма-фон, метал сынықтары); дозиметрлік бақылау жабдықтары мен аспаптары, жүргізілген зерттеулер бойынша математикалық өңдеу және т.б.

Фотоматериалы

Инфографика

up_podval
line

Қазақстан Республикасы, индекс 050008, Алматы қаласы, Әуезов көшесі, 84. Сатпаев қиылысы
тел: 8(727) 375 61 55,
e-mail: npc@npc-ses.kz

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ МИНИСТРЛІГІНІҢ «ҚОҒАМДЫҚ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ҰЛТТЫҚ ОРТАЛЫҒЫ» ШАРУАШЫЛЫҚ ЖҮРГІЗУ ҚҰҚЫҒЫНДАҒЫ РЕСПУБЛИКАЛЫҚ МЕМЛЕКЕТТІК КӘСІПОРНЫНЫҢ «САНИТАРИЯЛЫҚ-ЭПИДЕМИОЛОГИЯЛЫҚ САРАПТАМА ЖӘНЕ МОНИТОРИНГ ҒЫЛЫМИ-ПРАКТИКАЛЫҚ ОРТАЛЫҒЫ» ФИЛИАЛЫ